سال‌روز تولد خالق «پینوکیو» و ترجمه‌ای دیگر از این داستان

» سرویس: فرهنگي و هنري - ادبيات و نشر

سوم آذر یکصدوهشتادوهفتمین سال‌روز تولد «کارلو کلودی»، نویسنده و روزنامه‌نگار ایتالیایی و خالق «ماجراهای پینوکیو»، است.

به گزارش خبرنگار ادبیات خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، غلامرضا امامی، نویسنده و مترجم، با ارسال یادداشتی به مناسبت زادروز این نویسنده سرشناس، از ترجمه «پینوکیو» به پیشنهاد مدیر پیشین انتشارات کارنامه بر اساس متن ایتالیایی این اثر کلاسیک جهانی خبر داده و نوشته است: «سالی پیش از خاموشی و پرواز دوست دیرینم محمد زهرایی، مدیر هنرمند و مدیر نشر کارنامه، از من خواست تا بر پایه متن ایتالیایی برای او این کتاب را به پارسی برگردانم. دست به کار شدم، اما کار با خاموشی آن عزیز این کار به تعویق افتاد.

آرزو دارم این کار به سامان رسد و این کتاب رویاروی دل و دیده کودکان و نوجوانان میهنم قرار گیرد؛ کتابی که برای همه جالب و جذاب است. می‌توان هم آن را افسانه دانست و هم کمدی شمرد، هم رمانی اجتماعی خواند و هم طنزی سیاسی، هم اثری حماسی و هم درامی زیبا.

مبارک باد این روز، زادروز کارلو کلودی مبارک باد که سال‌هایی بسیار میلیون‌ها انسان از کودک و نوجوان و جوان و پیر به همه زبان‌ها با داستانش به آسمان هنر پرواز کردند و می‌کنند. در رویاهای‌شان زندگی و زمینی شاد و آباد و ازاد بر پایه صلح و مهربانی و دوستی آفریدند و می‌آفرینند.

خالق "ماجراهای پینوکیو"

کارلو کلودی نام اصلی‌اش «کارلو لورنزینی» است. او یکی از 10 فرزند پدر و مادری بود که برای گذران زندگی هر دو خدمتکار شده بودند. کارلو در فلورانس در روز 24 نوامبر به سال 1826 زاده شد. او بعدها نام مستعار خانوادگی کلودی را برای خود برگزید که نام روستایی در استان توسکانی ایتالیاست.

در مدرسه آن‌چنا ن ناآرام بود و شیطنت می‌کرد که چندین بار نزدیک بود که اخراج شود. کارلو به الاغ علاقه فراوانی داشت و بیش‌تر نقاشی‌ها و کاردستی‌هایش طرحی از الاغ بود.

او داستان زیبای پینوکیو را تکه‌به‌تکه به صورت پاورقی در سال 1881 در نشریه کودکان ایتالیا منتشر کرد. این داستان خوش درخشید و از همان زمان تاکنون در مدارس ایتالیا جزو متون درسی است. داستان زندگی مرد نجاری که بچه‌ای ندارد و عروسکی چوبی می‌تراشد که فرزند او به شمار می‌آید.

داستان زیبای او یک کتاب درسی اخلاق‌ است، نه یک کتابی خشک، از آن‌گونه که بچه باید سر به زیر باشد، جلوی بزرگ‌ترها حرف نزند و بازی نکند، نخندد و نظر ندهد. چاشنی کتاب صلح و دوستی و انسان‌دوستی و همدردی و همراهی با مردم است.

در این داستان کینه و دروغ و ستم و ناراستی و نادرستی منفور است و انسان‌دوستی و دلسوزی و گذشت ستایش می‌شود. با خواندن این قصه سینه بی‌کینه کودکا ن و آینه دل‌شان روشن می‌شود. در تمامی عمر پینوکیو را به دوستی برمی‌گزینند و فراموشش نمی‌کنند.

داستان پینوکیو به بیش از 30 زبان ترجمه شده، حتا به لهجه‌های محلی اسکاتلند و ایرلند نشر یافته است. والت دیسنی بر پایه این داستان شاهکاری زیبا ساخته است و تاکنون نزدیک به 70 روایت گوناگون به صورت انیمیشن و سریال داستانی، فیلم سینمایی و خیمه‌شب‌بازی از این داستان فراهم آمده است.

نخستین بار پینوکیو به سال 1892 به انگلیسی ترجمه شد و در انگلستان منتشر شد و در سال 1901 در آمریکا، 1902 در فرانسه، 1908 در آلما ن، 1911 در رو سیه و 1912 در اسپانیا این کتاب نشر یافت.

بنا بر یک تحقیق تا سال 2000 میلادی تنها در زبان انگلیس 65 ترجمه، در زبان آلمانی 45 ترجمه و در زبان چینی 22 ترجمه بر اساس این اثر انجام گرفته بود.

نخستین‌بار سالیا ن دور صادق زنده‌یاد چوبک بر پایه متن انگلیس این کتاب را به فا رسی برگرداند. هر چند که در این ترجمه اغلاطی به چشم می‌خورد، اما ترجمه‌ای جذاب و خواندنی است و امروز در پس سالیان دراز ترجمه‌ای دیگر از این اثر در دست است.»